محمد محسن مستوفى

64

زبدة التواريخ ( فارسى )

از امراى اوزبكيه فرستاده ، صوفيان خليفه حاكم مشهد نيز با قشون مشهد بيرون آمده در حوالى جام تلاقى فريقين « 1 » و جنگ شده اوزبكيه شكست خورده ، بيرام اغلان « 2 » حاكم غرجستان نيز در آنوقت فرصت كرده به تاخت هرات آمده خليفه سلطان شاملو حاكم هرات كه مرد پير هشتاد ساله بود ، سام ميرزا او را تعيين كرده بود ، با جمعى متفرقه بيرون آمده در ده فرسخى هرات جنگ كرده خليفه سلطان كشته شده ، قزلباشيه فرار كرده ، اوزبكيه مال و غنيمت قزلباش را برداشته مراجعت نمودند . [ 349 ] آمدن عبيد الله خان مرتبهء هفتم - آنكه بعد از شكست قزلباش در حوالى هرات و كشته شدن خليفه سلطان شاملو و رسيدن اين خبر به تركستان ، عبيد خان نيز فرصت كرده خود حركت كرده از آب آمو گذشته آمده مشهد مقدس را محاصره كرده « 3 » ، نايب مشهد و اهل شهر قلعه دارى كرده چون خبر « 4 » به هرات « 5 » رسيده صوفيان خليفه حاكم مشهد « 6 » كه بعد از كشتن « 7 » خليفه سلطان ، پسر خود را در مشهد گذاشته به هرات آمده بود ، چون بسيار دلير و شجاع و به خود مغرور بود ، اما جنونى داشت كه هر كس هر چه داشت از آن مىگرفت كه ديشب من خوابى ديده‌ام دوازده امام را كه فرمودند از فلان كس فلان قدر بگير « 8 » و دفع دشمنان بكن . غرض به اين نحو مردم را غارت كرده بود آنچه جمع كرده بود ، همه را برداشته ديوانه‌وار با سه هزار كس روانهء مشهد مقدس گرديده كه در عرض راه بر سر خرمن كاهى رسيده فرمود كه دو جوال كاه برداشته كه عبيد خان را كه بگيرد پوست او را پر كاه كند ، و چون خبر آمدن صوفيان خليفه « 9 » به عبيد خان رسيده و آوازهء جرأت و شجاعت او را بسيار شنيده بود ، حيران و متفكر بود كه با او چه نحو جنگ خواهد كرد . غرض كه خليفه در عرض راه به چرخچى اوزبكيه برخورد جنگ كرده اوزبك را شكست داده از نهايت غرور و ديوانگى با سه هزار كس آمده در عبدل آباد نيشابور به اوزبك رسيده با آن قليل سپاه سر راه بر آن طايفهء ضاله گرفته جنگ كرده خود را بر آن درياى لشكر زده در آن جنگ كارى كرد كه چشم روزگار و ديدهء فلك دوّار تيره و تار شده ، عبيد خان از خوف آنكه مبادا غلبه كند خود

--> ( 1 ) - ملى و د : فريقين افتاده است ( 2 ) - آ : مرام اغلان ( 3 ) - آ : نموده ( 4 ) - آ : خبر افتاده است ( 5 ) - ملى ، نم و د : هرات افتاده است ( 6 ) - د : هرات ( 7 ) - منظور كشته شدن است ( 8 ) - آ : بگيرد ( 9 ) - در همه نسخه‌ها اشتباها خليفه سلطان نوشته شده است